Temat: Reagowanie na przejawy dyskryminacji w praktyce

1. Scenka: Dyskryminacja seniora w urzędzie

Miejsce: Urząd gminy – stanowisko obsługi mieszkańców

Bohaterowie: Pani Maria (72 lata) – seniorka, Urzędnik, Osoba reagująca (świadek)

Sytuacja problemowa (dyskryminacja)

Pani Maria:

– Chciałabym złożyć wniosek o dodatek mieszkaniowy, ale nie wiem, który formularz…

Urzędnik (niecierpliwie):

– To jest wszystko w internecie. Trzeba umieć obsługiwać komputer, proszę pani.

– Proszę stanąć z boku, inni ludzie też czekają.

Przejawy dyskryminacji:

lekceważący ton

stereotyp: „senior = nie radzi sobie”

odmowa pomocy

gorsze traktowanie ze względu na wiek

Reakcja świadka (właściwa postawa)

Świadek:

– Przepraszam, ale każdy ma prawo do pomocy w urzędzie, niezależnie od wieku.

– Proszę zwrócić się do pani z szacunkiem.

Urzędnik (zmieszany):

– Dobrze, już pokazuję formularz.

Wsparcie seniora

Świadek (do pani Marii):

– Proszę się nie martwić, ma pani pełne prawo do wyjaśnień.

– Jeśli trzeba, mogę pomóc w wypełnieniu wniosku.

Pani Maria:

– Dziękuję, to dla mnie bardzo ważne.

Analiza scenki

Rodzaj dyskryminacji

ageizm (dyskryminacja ze względu na wiek)

Skutki dla seniora

- obniżenie poczucia godności

- stres, wstyd

- wycofanie z życia społecznego

Dlaczego reakcja była właściwa?

- nazwanie problemu

- obrona godności seniora

- spokojna, asertywna postawa

- edukacyjny charakter reakcji

W sytuacji dyskryminacji seniora należy reagować poprzez zwrócenie uwagi, wsparcie osoby starszej oraz – w razie potrzeby – zgłoszenie zdarzenia. Ważne jest zachowanie spokoju, okazanie szacunku i przeciwdziałanie stereotypom związanym z wiekiem.

2. Scenka: Dyskryminacja seniora w rodzinie

Miejsce Rodzinne spotkanie – wspólny obiad

Bohaterowie: Pan Jan (78 lat) – dziadek, Córka, Wnuk

Osoba reagująca (np. synowa / inny dorosły)

Sytuacja problemowa (dyskryminacja)

Pan Jan:

– Może warto byłoby przeznaczyć część oszczędności na remont łazienki, będzie bezpieczniej…

Córka (przerywa):

– Tato, nie mieszaj się w takie sprawy, to są nowoczesne rozwiązania, ty się na tym nie znasz.

Wnuk (żartobliwie):

– Dziadek i tak wszystko zapomni.

Przejawy dyskryminacji:

- ignorowanie zdania seniora

- stereotyp: „senior = niekompetentny”

- ośmieszanie

- wykluczanie z podejmowania decyzji

Reakcja osoby trzeciej (właściwa postawa)

Synowa:

– Tato ma prawo wyrazić swoje zdanie.

– To, że ktoś jest starszy, nie znaczy, że nie ma doświadczenia.

– Porozmawiajmy spokojnie o tej propozycji.

Wsparcie seniora

Synowa (do pana Jana):

– To dobry pomysł, bezpieczeństwo jest ważne.

– Chętnie posłucham, co dokładnie tato ma na myśli.

Pan Jan:

– Dziękuję, cieszę się, że mogę coś doradzić.

Analiza scenki

Rodzaj dyskryminacji - ageizm rodzinny

przemoc psychiczna (lekceważenie, poniżanie)

Skutki dla seniora:

- poczucie bycia „niepotrzebnym”

- obniżenie samooceny

- wycofanie się z rozmów i relacji

Dlaczego reakcja była prawidłowa?

- obrona godności seniora

- włączenie go w rozmowę

- przeciwdziałanie stereotypom

- wzmacnianie więzi rodzinnych

W rodzinie dyskryminacja seniorów często polega na ignorowaniu ich zdania i ośmieszaniu. Prawidłową reakcją jest zwrócenie uwagi na niestosowne zachowanie, okazanie szacunku oraz włączenie osoby starszej w rozmowę i podejmowanie decyzji.

3. Scenka: Dyskryminacja seniora w przychodni

Miejsce: Przychodnia lekarska – rejestracja

Bohaterowie: Pani Zofia (75 lat) – pacjentka, Rejestratorka medyczna

Osoba reagująca (inny pacjent / opiekun)

Sytuacja problemowa (dyskryminacja)

Pani Zofia:

– Dzień dobry, chciałabym zapisać się do lekarza, boli mnie kolano…

Rejestratorka (zniecierpliwiona):

– W tym wieku to normalne, proszę pani.

– Trzeba się było zapisać przez internet, teraz wszyscy tak robią.

Pani Zofia (cicho):

– Ja nie umiem obsługiwać komputera…

Przejawy dyskryminacji:

- bagatelizowanie problemów zdrowotnych seniora

- stereotyp: „starość = choroba, nie ma sensu leczyć”

- brak empatii

- utrudnianie dostępu do opieki zdrowotnej

Reakcja osoby trzeciej (właściwa postawa)

Pacjent:

– Przepraszam, ale każdy pacjent ma prawo do rejestracji i pomocy.

– Wiek nie może być powodem odmowy ani lekceważenia.

Rejestratorka:

– Dobrze, już sprawdzam wolne terminy.

Wsparcie seniora

Pacjent (do pani Zofii):

– Proszę się nie przejmować.

– Jeśli trzeba, mogę pomóc przy kolejnych zapisach.

Pani Zofia:

– Bardzo dziękuję, to dla mnie duża ulga.

• Analiza scenki

Rodzaj dyskryminacji:

ageizm w ochronie zdrowia, przemoc psychiczna (lekceważenie, zniechęcanie)

Skutki dla seniora:

- rezygnacja z leczenia

- poczucie bezradności

- pogorszenie stanu zdrowia

Dlaczego reakcja była prawidłowa?

- obrona praw pacjenta

- asertywna, spokojna postawa

- wsparcie emocjonalne seniora

- przeciwdziałanie stereotypom

„Każdy pacjent ma prawo do szacunku i pomocy, niezależnie od wieku.”