Temat: Młodzi i starsi – jak budować porozumienie?

RELACJE MIĘDZYPOKOLENIOWE

Młodzi i starsi – jak budować porozumienie?

Relacje międzypokoleniowe to rodzaj więzi społecznych nawiązywanych między ludźmi należącymi do różnych pokoleń. Relacje te mogą charakteryzować się konfliktem lub zgodą-porozumieniem. Konflikt pojawia się, kiedy osoby z różnych generacji posiadają rozbieżne zdania w zakresie wartości, ambicji i priorytetów. Pokolenie młodsze nie szanuje wartości i autorytetów, nie docenia wiedzy i doświadczenia, lekceważy dorobek pokolenia starszego. I odwrotnie. Pokolenie osób starszych mając trudność z nadążeniem np. za przemianami społecznymi i zmianami technologicznymi widzi w nich tylko zagrożenie oraz źródło upadku dotychczasowych struktur.

Prowadzi to do powstawania napięć między generacjami, postrzegania się poprzez pryzmat stereotypów, ostatecznie jest wstępem do dyskryminacji i wzajemnej izolacji od siebie.

O porozumieniu międzypokoleniowym mówimy zaś wtedy, kiedy pomimo różnic pokoleniom młodszych i starszych udaje  się współegzystować razem, potrafią one czerpać ze swojego dorobku, uczyć się od siebie, pozostawać we wzajemnej zależności.

Relacje między osobami w różnym wieku wymagają odrzucenia stereotypów dotyczących poszczególnych grup wiekowych, przekraczania swojej strefy komfortu zarówno ze strony młodych i starszych, otwartości na nowe doświadczenia czy wiedzę, ale dają też możliwość spojrzenia na otaczającą rzeczywistość z innej perspektywy. 

Relacje międzypokoleniowe oparte na porozumieniu są korzystne dla wszystkich generacji, bo dzięki nim mogą zdobywać one cenne lekcje, rozwijać umiejętności i poprawiać swój stan emocjonalny, spędzając ze sobą czas. Prawidłowe relacje między generacjami pozwalają każdemu pokoleniu czuć się potrzebnym, dostrzeganym i ważnym.

Jak więc budować porozumienie między młodymi ludźmi a seniorami?

W dzisiejszym świecie relacje międzypokoleniowe nabierają nowego znaczenia. Zależą one jednak od jakości i siły budujących je więzi międzyludzkich. Aby wzajemne więzi były silne i wartościowe potrzebne są:

• wzajemne empatia, akceptacja i zrozumienie,
• wzajemny szacunek i partnerstwo,
• wspólnie spędzany czas,
• cierpliwość i zaangażowanie,
• ciekawość drugiego człowieka,
• otwarta komunikacja,
• chęć do podejmowania nowych wyzwań/działań.

Natomiast silne więzi międzyludzkie stają się podstawą do budowania porozumienia międzygeneracyjnego, które jest tak niezwykle ważne dla dalszego przetrwania ludzkości.

 Najbardziej bliską nam relacją międzygeneracyjną jest relacja między dziadkami, a wnukami, bowiem nie są to tylko rodzinne więzy krwi. To kontakt, który oddziałuje zarówno na rozwój i postrzeganie świata przez młodego człowieka, jak i na zdrowie psychiczne i fizyczne seniorów.

Regularny kontakt - relacje z młodszym pokoleniem (dzieci, wnuki) wpływają na osoby starsze w następujący sposób:

• poprawiają ich samopoczucie psychiczne – regularne interakcje z młodszymi pokoleniami znacząco zmniejszają uczucie samotności i izolacji, których często doświadczają osoby starsze. Wspólne rozmowy i aktywności, dzielenie się doświadczeniami budują poczucie przynależności, wspólnoty i wspierają zdrowie psychiczne,
• zmniejszają ryzyko depresji wywoływanej poczuciem osamotnienia i izolacji, którego doświadczają seniorzy mało aktywni społecznie,
• zwiększają aktywność fizyczną – wspólne spacery, zabawy na świeżym powietrzu, ćwiczenia fizyczne z wnukami motywują seniorów do większej aktywności fizyczne. To nie tylko sposób na poprawę kondycji fizycznej ale także na czerpanie radości z życia,
• stymulują aktywność umysłową – uczestnictwo w nowych doświadczeniach i nauka od młodszego pokolenia stymuluje mózg, co przyczynia się do poprawy lub utrzymania funkcji poznawczych u osób starszych. Dlatego by seniorzy mogli cieszyć się sprawnością intelektualną warto by we współpracy z młodszymi podejmowali m.in. taki aktywności jak gry planszowe, nauka obsługi nowych technologii i urządzeń,
• są sposobem na przekazanie wiedzy i doświadczenia życiowego,
• stanowią pomoc w codziennych obowiązkach domowych.

Na umacnianie więzi między dziadkami a wnukami/ starszymi a młodymi wpływ mają takie aktywności jak:

• wspólne rytuały i czas spędzony razem niedzielne obiady, czytanie książek, wyjścia do parku, na spacer, na plac zabaw, granie w gry planszowe/karciane, wycieczki. Buduje to poczucie przewidywalności i bliskości, pozwala na tworzenie się wspólnych wspomnień.
• dzielenie się historią – dziadkowie są źródłem rodzinnych historii, anegdot, które przybliżają dzieciom przeszłość ich rodziny, ale i nie tylko. Opowiadanie historii – osobistych i historycznych – pomaga dzieciom/młodym zrozumieć skąd pochodzą, a tym samym budować ich tożsamość. Pokazują dziadków/starszych jako osoby, które nie zawsze były stare i również kiedyś były dziećmi i młodymi ludźmi, którzy przeżywali radości, trudności, podejmowali wyzwania, buntowali się wobec otaczającej ich rzeczywistości.
• wspólne projekty gotowanie, prace ogrodnicze, majsterkowanie. Aktywność ta wpływa na rozwój relacji i współpracy. Dziadkowie/starsi stają się dla wnuków/młodych nauczycielami praktycznych umiejętności, z których będą mogły/-li korzystać w przyszłości, a także sami się uczą jak korzystać np. z dobrodziejstw niesionych przez rozwój technologiczny.
• dzielenie się pasjami daje możliwość wzajemnej wymiany doświadczeń, zbliżenie się do siebie mimo dzielących lat
• wspólna nauka – wnuki/młodzi stają się nauczycielami dla dziadków/starszych  w zakresie korzystania z technologii, obsługi urządzeń takich jak komputery czy smartfony, komunikacji zdalnej, które umożliwia wzajemny, regularny kontakt pomimo odległości, ale ułatwiają też codzienne funkcjonowanie.

Budowanie porozumienia między generacjami wymaga od nas wzajemnej empatii, szacunku, zrozumienia i zaangażowania, ale przynosi różnorakie korzyści zarówno starszym, jak i młodszym pokoleniom. Jednak w odniesieniu do seniorów, pozostawanie w trwałych relacjach międzypokoleniowych, okazuje się mieć o wiele większe znaczenie niż w przypadku osób młodszych, bowiem zapobiega sytuacjom kiedy doświadczają oni dyskryminacji i izolacji społecznej.

Dbajmy więc o relacje między generacjami w naszej najbliższej rodzinie, tak by nikt nie czuł się samotny i odrzucony.